Powinny być dwa referenda - uważa prezydent Andrzej Duda. Prezydent zwróci się do Senatu, by 25 października, przy okazji wyborów parlamentarnych, Polacy odpowiedzieli na trzy pytania: dotyczące posyłania sześciolatków do szkół, podwyższenia wieku emerytalnego i prywatyzacji Lasów Państwowych. Wcześniej - 6 września, zgodnie z inicjatywą prezydenta Komorowskiego, odbędzie się referendum dotyczące kwestii jednomandatowych okręgów wyborczych, sposobu finansowania partii politycznych i wprowadzenia zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości, co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika.

Andrzej Duda

/Jacek Turczyk /PAP

Andrzej Duda konsultuje się ws. dodatkowych pytań w referendum

Prezydent podkreślił podczas wystąpienia, że kilka dni temu spotkał się z przedstawicielami inicjatyw obywatelskich. Reprezentują oni sześć milionów Polaków, którzy podpisali się pod wnioskiem o referendum w trzech, niezwykle istotnych dla państwa i społeczeństwa sprawach - możliwości zniesienia obowiązku szkolnego sześciolatków, obniżenia wieku emerytalnego, ochrony Lasów Państwowych - podkreślił.

Obowiązek posyłania do szkoły sześciolatków wywołał w społeczeństwie liczne kontrowersje. Zmiany w systemie oświaty winny być wprowadzane z poszanowaniem środowisk związanych ze szkołą - nauczycieli i specjalistów, ale również rodziców, którzy najlepiej znają indywidualne potrzeby i możliwości swoich dzieci. Opinia rodziców domagających się prawa do decydowania o kształcie systemu edukacji w Polsce musi być wysłuchana - zaznaczył prezydent.

Ocenił, że podwyższenie wieku emerytalnego do 67. roku życia doprowadziło do zmian w życiu wszystkich pracujących obywateli i ich rodzin, a także przyszłych pokoleń. Wzbudziło wiele wątpliwości co do zasadności wprowadzanych regulacji. Zasady nabywania uprawnień emerytalnych są jedną z kluczowych kwestii społecznych. Dlatego należy umożliwić obywatelom wypowiedzenie się również w tej, tak ważnej dla nas wszystkich sprawie - powiedział Duda.

Prezydent podkreślił ponadto, że Lasy Państwowe są jednym z ostatnich niesprywatyzowanych zasobów narodowych. Obowiązujący model zarządzania nimi służy zrównoważonemu użytkowaniu zasobów środowiska i gwarantuje racjonalną gospodarkę leśną. W odczuciu społecznym dobro to powinno podlegać szczególnej ochronie państwa i pozostać jego własnością - zaznaczył.

Biorąc pod uwagę, że taka jest wola milionów Polaków, zwracam się do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem, by poddać te kwestie pod ogólnokrajowe referendum, w dniu wyborów parlamentarnych 25 października. Referendum w połączeniu z wyborami do Sejmu i Senatu będzie znacząco tańsze niż przeprowadzone w osobnym terminie - oświadczył prezydent.

Nie odwołał referendum wrześniowego. "Uszanowałem wolę poprzednika"

Andrzej Duda poinformował również podczas orędzia, że nie odwoła referendum zarządzonego na dzień 6 września. Jak podkreślił, zdecydował się uszanować wolę poprzedniego prezydenta Bronisława Komorowskiego popartą decyzją Senatu.

Zdecydowałem, by uszanować wolę mojego poprzednika popartą decyzją Senatu i nie odwoływać referendum zarządzonego na dzień 6 września, nie ingerować w tamtą decyzję. Wierzę w to, że to Naród jest najwyższym suwerenem, a głos społeczeństwa, głos Polaków musi być wysłuchany - powiedział prezydent.

Wrześniowe referendum tuż tuż

6 września zgodnie z inicjatywą poprzedniego prezydenta Bronisława Komorowskiego Polacy mają odpowiadać na trzy pytania: czy są "za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu"; czy są "za utrzymaniem dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu państwa" i czy są "za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości, co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika". 

Wniosek prezydenta ws. referendum trafi do Senatu niezwłocznie

Decyzję Andrzeja Dudy o skierowaniu wniosku do Senatu w celu przeprowadzenia referendum 25 października chwali prawnik dr Ryszard Piotrowski. Prezydent zadbał o ciągłość działania państwa. I podjął decyzję w pełni zgodną z konstytucją - ocenia Piotrowski. [TUTAJ PRZECZYTACIE CAŁĄ ROZMOWĘ Z KONSTYTUCJONALISTĄ]

Szefowa prezydenckiej kancelarii Małgorzata Sadurska podkreśliła, że wniosek do Senatu w sprawie przeprowadzenia referendum prezydent Andrzej Duda skieruje niezwłocznie. Ten wniosek wpłynie bardzo szybko, niezwłocznie, dlatego że nam również zależy na tym, by zostały dochowane terminy wynikające z ustawy o referendach, żeby to nie było żadnej wątpliwości prawnej - mówiła w rozmowie z naszym reporterem. Podkreśliła, że październikowe referendum - o ile Senat wyrazi zgodę na jego przeprowadzenie - odbędzie się "przy niewielkich nakładach finansowych". (...) O ile zostałoby przeprowadzone w tym samym dniu, co inne wybory, wówczas nie są tworzone nowe, dodatkowe komisje obwodowe, nie są wydawane nowe zaświadczenia, tylko się korzysta z tego, co jest zarządzone przy wyborach. Jeżeli nie można było dodać pytań do referendum, które zostało ogłoszone na 6 września, dlatego, że już ruszył kalendarz wyborczy, a pan prezydent nie chciał zlekceważyć 6 mln podpisów inicjatorów wniosków referendalnych, którzy się do niego zgłosili z prośbą o dopisanie tych pytań - ten termin 25 października był terminem optymalnym - podkreśliła. 
 

Politycy Platformy i SLD krytykują Dudę

To decyzja polityczna, wpisująca prezydenta w kampanię wyborczą - tak informację o tym, że Andrzej Duda zwraca się do Senatu z wnioskiem, by w dniu wyborów parlamentarnych 25 października przeprowadzić kolejne referendum - ocenia Joanna Mucha z Platformy Obywatelskiej. Pan prezydent mógł być dzisiaj pod presją. Mógł być to dla niego wyraźny dylemat - czy być prezydentem wszystkich Polaków, czy prowadzić kampanię wyborczą PiS-u. Wybrał tę drugą opcję. Nie konsultował swojej decyzji z żadnymi innymi środowiskami poza PiS-em. Przedstawiciele PiS-u informowali opinię publiczną, jaka jest decyzja pana prezydenta. Rzecz moim zdaniem bardzo niedobra, psująca ten urząd - dodaje. 

Suchej nitki na decyzji prezydenta Andrzeja Dudy nie zostawia także Dariusz Joński z Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Odnoszę wrażenie, że dzisiaj pan prezydent Andrzej Duda rozpoczął kampanie Prawa i Sprawiedliwości. Łączę to jednak z faktem zaangażowania się obecnego prezydenta w kampanię jednej formacji, prawicowej.

​"Prezydent podjął decyzję w pełni zgodną z konstytucją"- tak wybitny prawnik dr Ryszard Piotrowski ocenia decyzję Andrzeja Dudy. Obecny szef państwa uszanuje wolę swego poprzednika Bronisława Komorowskiego. Nie odwoła referendum zarządzonego na 6 września w sprawie jednomandatowych okręgów wyborczych, sposobu finansowania partii politycznych oraz rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. Jednocześnie prezydent Duda zwrócił się do Senatu z wnioskiem, by w dniu wyborów parlamentarnych 25 października poddać pod ogólnokrajowe referendum kwestie: zniesienia obowiązku szkolnego sześciolatków, obniżenia wieku emerytalnego i ochrony Lasów Państwowych.

Transmitowane wystąpienie prezydenta RP Andrzeja Dudy oglądane w jednym z mieszkań w Przemyślu

/Darek Delmanowicz /PAP

Duda zwróci się do Senatu z wnioskiem o referendum 25 października

Bogdan Zalewski: Jak pan ocenia pod względem prawnym decyzje obecnej głowy państwa? To jest taki salomonowy wyrok?

Prof. Ryszard Piotrowski: To jest decyzja w pełni zgodna z konstytucją. Czy wyrok jest salomonowy, to trudno mi ocenić. W każdym razie jest zgodny z konstytucją i ustawą o referendum ogólnokrajowym.

A czy zgodziłby się pan z taką oceną, że referendum pozostawione przez Bronisława Komorowskiego jest takim "kukułczym jajem"?

Trudno mi tak to nazwać, to nie jest ocena prawna. To referendum zyskało akceptację  Senatu i to oznacza, że w systemie państwowym ono funkcjonuje. Natomiast ja także i senatowi prezentowałem stanowisko, że ono jest niezgodne z konstytucją. Ale to nie ja decyduję, ani żaden inny ekspert, czy coś jest w przypadku referendum z konstytucją zgodne czy nie, tylko powołane do tego organy. A takim organem  jest podmiot zarządzający, czyli w tym przypadku prezydent Komorowski i senat, który się na to zgodził.

Czy to nie jest skandal, że Polacy będą głosować w referendum, które jest niezgodne z konstytucją?

Panie Redaktorze, to pytanie jest skierowane do prawnika, który zajmuje się konstytucją, a ono nawołuje do sformułowania oceny publicystycznej.

Ja rozumiem, ale właśnie pytam pana jako konstytucjonalistę, czy głosowanie obywateli w referendum, które jest niezgodne z konstytucją, nie jest czymś co uwłacza politykom?

Politykom tak. Natomiast to w niczym nie uwłacza obywatelom, ponieważ jeśli obywatele będą głosowali, to będą to czynili w dobrej wierze. Można też powiedzieć, że nie wszyscy politycy mieli pełne przekonanie, że to jest z konstytucją niezgodne, bo wszystko działo się w dość szybkim tempie.

W toku kampanii.

Tak. To może nie sprzyjało bardziej pogłębionym ocenom. My możemy teraz "na chłodno" to wszystko rozważać, natomiast politycy są politykami. Oni ponoszą odpowiedzialność za swój sukces, za sukces swojego ugrupowania.

Panie profesorze, ale czy odpowiadają wyłącznie politycznie? Czy były prezydent, który zostawia po sobie takie referendum, które jest niezgodnie z konstytucją, według eksperta, takiego jak Pan, może za to odpowiedzieć prawnie?

Nie bardzo. Dlatego, że prezydent nie działa sam, działa za zgodą Senatu. Gdybyśmy chcieli powiedzieć, że to referendum zostało "zdziałane" za sprawą prezydenta Komorowskiego, to to nie byłaby prawda, ponieważ to nie byłoby możliwe, gdyby nie senat.

Rozumiem. Czyli Prezydent Duda, który nie będzie teraz kwestionował decyzji swojego poprzednika i senatu, postąpił słusznie?

Tak, dlatego, że Konstytucja mówi, że prezydent jest gwarantem ciągłości działania państwa, ciągłości działania władzy państwowej. Byłoby wysoce niezręcznie, gdyby prezydent podjął próbę przerwania tej ciągłości, chociaż mógł to uczynić. Jednak gdyby podjął próbę przerwania tej ciągłości i zwrócił się do senatu o zgodę na wydanie postanowienia, które pozbawiłoby mocy prawnej postanowienie o zarządzeniu referendum wydane przez poprzednika, senat udzieliłby na to odpowiedzi negatywnej. Bo jaką odpowiedź Senatu możemy sobie wyobrazić, skoro dopiero co Senat powiedział, że to jest zgodne z Konstytucją?

Tym bardziej, że Senat jest zdominowany przez Platformę Obywatelską, czyli zaplecze byłego prezydenta.

To już jest ocena o charakterze politycznym, która do mnie nie należy.

A jako prawnik, jak Pan ocenia inicjatywę prezydenta Dudy, żeby połączyć wybory parlamentarne z tymi dodatkowymi pytaniami referendalnymi?

To jest inicjatywa w pełni zgoda z konstytucją i z ustawą o referendum ogólnokrajowym, która wprost taką możliwość przewiduje.

Bardzo panu dziękuję za ten wywiad.