Historia

Godziemba
21-03-2022
W Rosji znaczna część ludności traktowała cara jako „ziemskiego” Boga        Po upadku Konstantynopola księstwo moskiewskie pozostało jedynym silnym i niezależnym państwem prawosławnym, co potęgowało siłą rzeczy izolację kraju w świecie chrześcijańskim. Fakt ten nie został odebrany przez jego mieszkańców jako doświadczenie negatywne czy stymulator działań zmierzających do przełamania owej izolacji. Prowadził on natomiast do bałwochwalczego wręcz kultu własnego, ruskiego prawosławia,...
5
5 (2)
Godziemba
16-03-2022
  Putin wzoruje się na swym idolu – Stalinie.          W sierpniu 1996 roku były ppłk. KGB Władimir Putin został powołany – na wniosek szefa administracji prezydenta Jelcyna Anatolija Czubajsa – na stanowisko zastępcy szefa administracji nieruchomościami prezydenta, a w 1997 roku zastępcy szefa administracji prezydenta i szefa Głównego Zarządu Kontroli. Od maja do lipca 1998 roku był pierwszym zastępcą szefa administracji prezydenta. Od lipca tego roku zaś do sierpnia roku 1999...
5
5 (3)
Godziemba
14-03-2022
Obawiający się spisków na swe życie Stalin posiadał armię sobowtórów.        Stalin miał nieograniczoną zdolność do wyrządzania zła, w czym znajdował przyjemność.  Olbrzymi, zamieszkany przez 150 milionów ludzi kraj zamienił w totalną machinę zła, w jeden wielki łagier.         Nigdy wcześniej nie stworzono systemu tak upiornego jak sowiecki – systemu, w którym dzieci donosiły na rodziców, rodzice na dzieci, skazańcy w ostatnich...
5
5 (2)
Godziemba
09-03-2022
Ostatecznie dopiero w 2005 roku ustalono bez żadnych wątpliwości tożsamość odnalezionych w grobach katyńskich zwłok kobiety.       Jej zwłoki odnaleźli Niemcy w czasie pierwszej ekshumacji w 1943 roku. Ponieważ nie potrafili wyjaśnić, skąd wzięło się tam ciało kobiety, a obawiając się efektu propagandowego, nie ujawnili tego faktu.        Wykopano również manierki wojskowe, na których można odnaleźć setki wyrytych podpisów należących do zamordowanych polskich...
5
5 (3)
Godziemba
07-03-2022
Janina Lewandowska została w swoje 32 urodziny zamordowana przez Sowietów w Katyniu.           Po wybuchu wojny zmobilizowana zgłosiła się do swej jednostki.  Przed wyjazdem nie zdążyła pożegnać się ze swym niedawno poślubionym mężem. Po wkroczeniu Niemców do Poznania, Mieczysław Lewandowski został aresztowany przez gestapo i osadzony w barakach obozu przejściowego przy ul. Głównej, skąd wywieziono go do Generalnego Gubernatorstwa.       ...
5
5 (2)
Godziemba
02-03-2022
Janina - córka gen. Dowbór-Muśnicka, była kobietą nie tylko piękną, ale także bardzo uzdolnioną.        Janina Lewandowska, z domu Dowbor-Muśnicka, urodziła się 22 kwietnia 1908 roku w Charkowie, gdzie stacjonował wtedy jej ojciec – słynny potem generał.         Po powrocie do Polski zamieszkała z rodzicami w Batorowie. W domu nauczyła się jeździć konno, świetnia także pływała i jeździła na nartach. Po ukończeniu gimnazjum im. Gen. Zamoyskiej w Poznaniu...
5
5 (1)
Godziemba
28-02-2022
Od połowy lat 30. do niemal końca swego istnienia w ZSRS obowiązywał specyficzny purytanizm moralny.           Prawie natychmiast po wejściu w życie w 1936 roku uchwały zakazującej aborcji w Związku Sowieckim postarano się uzasadnić to odstąpieniu od leninowskiej idei.  A. Solc podkreślał, iż  „Podczas gdy wszystkie burżuazyjne państwa świata nie wiedzą, gdzie podziać swych ludzi, gdzie znaleźć im pracę, czym nakarmić je, nam ludzi brakuje. Mamy tyle do zrobienia! Nam cały czas potrzebne są...
5
5 (2)
Godziemba
23-02-2022
Propagowanie w Związku Sowieckim „wolnej miłości” oraz zniesienie kar za aborcję zaowocowało plagą prostytucji, zbiorowych gwałtów chorób wenerycznych oraz katastrofą demograficzną.          Apostołka „wolnej miłości” Aleksandra Kołłontaj w 1919 roku opublikowała książkę „Nowa moralność a klasa robotnicza”, w której lansowała tezę, że kobiety należy wyzwolić nie tylko pod względem ekonomicznym, ale także psychologicznym.  Jej celem było „...
5
5 (1)
Godziemba
21-02-2022
Wkrótce po zamachu bolszewickim w Rosji Sowieckiej oficjalna propaganda zaczęła – w ramach tezy o „obumieraniu rodziny” - promować wolną miłość.          Na podstawie dekretu z 16 grudnia 1917 roku bolszewicy zezwolili małżonkom na rozwiązanie związku jedynie ze względu na tzw. niezgodność charakterów. W celu uzyskania rozwodu wystarczyło, że jeden z małżonków wniósł do sądu odpowiednie podanie. Według kodeksu rodzinnego z 1926 r. wystarczyło natomiast posłać kartkę...
5
5 (1)
Godziemba
16-02-2022
Dopiero uwolnienie w 1989 roku cen mięsa doprowadziło do likwidacji nielegalnego jego handlu.            Znaczną rolę w nieoficjalnej dystrybucji mięsa odgrywali także dozorcy. Najczęściej wywodzący się ze wsi,  mieli tam wielu znajomych i krewnych, a ich stały kontakt z lokatorami, których potrzeby zazwyczaj doskonale znali, nie budził podejrzeń.. Na przykład w lutym 1984 roku pewien handlarz został zatrzymany „w pomieszczeniu zsypów na śmiecie w domu przy pl. Grzybowskim 6...
5
5 (1)
Godziemba
14-02-2022
W latach 80. nielegalny handel mięsem osiągnął olbrzymie rozmiary.           Dużym źródłem zaopatrzenia dla nieoficjalnego rynku był przemysł mięsny.            Rozmiary takiego procederu ujawniła kontrola w katowickich Zakładach Mięsnych, gdzie w „magazynie poubojowym ujawniono zeszyt podręczny, w którym pracownicy magazynu dla własnej orientacji prowadzili ścisłą ewidencję liczby i rodzaju wycięć”. Tylko w okresie od kwietnia do czerwca...
5
5 (1)
Godziemba
09-02-2022
Przez cały okres PRL władze nie były w stanie rozwiązać kwestii „mięsnej”.           Zaostrzenie na przełomie lat 50 i 60 walki ze spekulantami nie przyniosło żadnych efektów. Zamiast oczekiwanej przez władze poprawy nastąpiło dalszego pogorszenie zaopatrzenia sklepów w mięso. „Stanie w ogonkach należy do codzienności życia - zapisał w grudniu 1963 roku Rakowski. - Setki i miliony ludzi uganiają się za mięsem i wędliną. Już dawno nie było takich trudności”.  ...
5
5 (2)
Godziemba
07-02-2022
Mięso odgrywało w PRL rolę pryzmatu, przez który społeczeństwo postrzegało władzę.           Już na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych zaopatrzenie w mięso zyskało w hierarchii nierozwiązywalnych problemów systemu komunistycznego wysoką pozycję. Jej wyznacznikiem może być częstotliwość występowania kwestii mięsnej w materiałach Biura Politycznego KC PZPR. Pojawiła się już w końcu lat czterdziestych i utrzymała się do 1989 roku,         Wzrost...
5
5 (2)
Godziemba
02-02-2022
W latach 80. niemal każda stacja benzynowa sprzedawała „lewe” paliwo.            Dla większości zmotoryzowanych stacje benzynowi stanowiły pierwszy etap starań o zdobycie dodatkowego (czy jakiegokolwiek) paliwa. „Należy stwierdzić  - mówił w połowie 1983 roku dyrektor CPN Marian Bartoszewicz - że napór klienta jest tak ogromny, że prawe wszyscy [pracownicy] ulegają tej pokusie”.            Niewiele zmieniło...
5
5 (2)
Godziemba
31-01-2022
Od lat 60. znaczna część samochodów prywatnych jeździła na „państwowej” benzynie.          Otrzymanie samochodu w PRL było przywilejem, nagrodą, gratyfikacją, czasami formą przekupstwa. Tylko w pełni lojalni wobec władz komunistycznych mogli liczyć na szybkie spełnienie marzeń o własnych „czterech kółkach”. Olbrzymia większość chętnych musiała nie tylko wcześniej zapłacić, ale jeszcze cierpliwie czekać na samochód.           Po...
5
5 (1)
Godziemba
26-01-2022
Lata 70.  i 80. były rajem dla cinkciarzy                    Do lat siedemdziesiątych, kiedy środowisko waluciarzy było jeszcze stosunkowo niewielkie i zwarte, można zapewne mówić jeszcze o swoistym esprit de corps i wyciąganiu konsekwencji wobec łamiących w sposób rażący przyjęte zasady gry. Powodem do eliminacji z zawodu były zbyt bliskie kontakty z milicją czy Służbą Bezpieczeństwa.           ...
5
5 (1)
Godziemba
24-01-2022
Od lat 70. W PRL obowiązywał de facto system dwuwalutowy.            Prawdziwie rewolucyjnym krokiem było wprowadzenie w 1960 roku tzw. bonów dolarowych PKO, niebędących walutą sensu stricto, lecz „pomocniczym środkiem rozliczeniowym”, obowiązującym wyłącznie na terenie kraju. W nich wypłacano zarówno środki przekazywane z zagranicy odbiorcom w kraju, jak i część zarobków Polakom pracującym za granicą na państwowych kontraktach. Posiadały niezwykle istotną cechę -...
5
5 (1)
Godziemba
24-01-2022
W okresie PRL w każdym większym mieście spotykało się cinkciarzy.                 „Niemal od połowy wieku — pisał w 1988 roku Jan Nieporowski — dolarowe strumyki, wijąc się pomiędzy betonowymi barierami, stawianymi przez biurokrację, zlewały się w jedną, rwącą, pełną wirów i szumowiny, dziś już miliardową rzekę. Rzekę dziwną, w części płynącą na powierzchni, w części podziemną, na jednym brzegu trochę uregulowaną, na innym zupełnie dziką. Cały czas...
5
5 (1)
Godziemba
17-01-2022
 W 1950 roku komuniści zakazali Polakom posiadania dolarów.          Dolary stały się nie tylko rodzajem długoterminowej, pewnej lokaty, ale w coraz większym stopniu kapitałem obrotowym,  umożliwiającym lepszą konsumpcję. Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych w PRL zapanował w rzeczywistości system dwuwalutowy i „wszystkie dzieci dorastające w PRL w latach siedemdziesiątych od najmłodszych lat uczyły się tej podstawowej zasady, że są dwa rodzaje pieniędzy — prawdziwe...
5
5 (2)
Godziemba
12-01-2022
W latach 80. nastąpiło nasilenie przestępstw związanych z nielegalnym obrotem alkoholem.           W październiku 1981 roku wprowadzono reglamentację alkoholu. Każdemu dorosłemu Polakowi przysługiwał najpierw litr, a od stycznia 1982 roku zaledwie pół litra alkoholu.          Ukoronowaniem walki z pijaństwem za pomocą przepisów i ograniczeń była ustawa z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Najbardziej dotkliwy...
5
5 (2)
Godziemba
10-01-2022
PRL-owskie państwo znajdowało się w sytuacji schizofrenicznej – potrzeby budżetu skłaniały do maksymalizacji sprzedaży alkoholu, zaś plaga pijaństwa  i połączone z nią wymierne straty - do jej ograniczania.            Wobec nikłej skuteczności kampanii antyalkoholowych sięgano po bardziej rygorystyczne zakazy. W połowie lat 50. uchwalono dwie ustawy antyalkoholowe, ograniczające możliwość sprzedaży i konsumpcji alkoholu m.in. w miejscu pracy, hotelach robotniczych, domach kultury i...
5
5 (1)
Godziemba
05-01-2022
Do największego rozkwitu bimbrownictwa doszło w latach 80.           Badania prowadzone nad nielegalnym gorzelnictwem wskazują, że zjawisko to zanika, kiedy za średnią pensję można kupić 60–70 butelek wódki. Tymczasem w PRL przelicznik ten wynosił zaledwie ok. 30 butelek!            Wódka była w Polsce Ludowej relatywnie dwukrotnie droższa niż przed wojną i jedną z najdroższych w Europie. Tym samym każda zwyżka cen alkoholu powodowała wzrost...
5
5 (2)
Godziemba
03-01-2022
Już w 1945 roku władze komunistyczne rozpoczęły walkę z bimbrownikami.         Wpływy ze sprzedaży alkoholu stanowiły w okresie PRL-u  niebagatelny odsetek dochodów państwa, z rzadka spadając poniżej 10%, a zazwyczaj oscylując wokół 11–15,5%.           Niewielkie efekty pierwszych działań sprawiły, iż na początku października 1945 PPR zwróciła się do PSL, PPS i „Wici” z propozycją współpracy „w dziedzinie walki z bimbrem...
5
5 (2)
Godziemba
22-12-2021
Rumuńska rewolucja 1989 roku była wielkim oszustwem, której celem było zlikwidowanie  zbyt jawnej i rzucającej się w oczy dyktatury Ceauşescu bez naruszania podstaw reżimu komunistycznego.            Wszystko zaczęło się w Timisoarze  mieście położonym w pobliżu granicy węgierskiej.  W regionie tym żyła liczna mniejszość węgierska, która chciała przyłączenia do macierzy. Protestancki pastor  Laszlo Tőkés otwarcie popierał te tendencje. W październiku 1989 roku...
5
5 (2)
Godziemba
20-12-2021
Na początku 1989 roku stało się jasne, że dni władzy Ceauşescu są już policzone           Po przejęciu władzy w Rumunii przez komunistów Ceauşescu szybko awansował w aparacie partyjnym i administracyjnym kraju.  Wielokrotnie pełnił funkcję ministra i w końcu stanął na czele partii, zastępując dotychczasowego genseka Gheorghiu Deja.            Na początku swoich rządów uwolnił zdecydowaną większość więźniów politycznych, odmówił...
5
5 (2)
Godziemba
15-12-2021
Władze komunistyczne starały się dbać o morale i pełne żołądki funkcjonariusz i żołnierzy uczestniczących w operacji wprowadzenia stanu wojennego.           Od  6  rano 13  grudnia 1981 roku radiowy Program I rozpoczął  nadawanie, powtarzanego później wielokrotnie, przemówienia Jaruzelskiego. Podobnie uczyniła to także telewizja.            W swoim przemówieniu Jaruzelski kłamliwie obwieścił o ukonstytuowaniu się 13...
5
5 (3)
Godziemba
13-12-2021
W nocy 13 grudnia 1981 roku PRL-owska Rada Państwa wydała – niezgodnie z prawem – dekret o wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce Ludowej.        Wedle art. 31 ustęp 1 konstytucji PRL Rada Państwa miała prawo wydawania dekretów tylko i wyłącznie poza sesjami Sejmu. W rzeczywistości wówczas sesja Sejmu trwała i tylko on mógł podjąć decyzję o wprowadzeniu stanu wojennego.        W trakcie nocnego posiedzenia Rady Państwa zaakceptowała przedstawiony przez...
5
5 (1)
Godziemba
08-12-2021
Józef Kasprzak został skazany w 1951 roku skazany na 8 lat więzienia za zwalczanie łódzkich komunistów w II RP.           Józef Kasprzak po powrocie w 1945 roku do Łodzi odnalazł żonę i syna, który  po uwolnieniu z obozu koncentracyjnego w Dachau wymagał natychmiastowej  hospitalizacji.  Rodzina musiała sprzedać część zachowanego majątku, aby opłacić koszty jego operacji i rehabilitacji.            Kasprzak w...
5
5 (1)
Godziemba
06-12-2021
Józef Kasprzak w latach 30. kierował w Łodzi sekcją policji zwalczającą ruch komunistyczny.           Józef Kasprzak urodził się w Łodzi 19 marca 1896 roku w rodzinie robotniczej. Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w męskim gimnazjum w Łodzi, które jednak ze względu na trudną sytuację materialną rodziny musiał przerwać w szóstej klasie. Pracując w fabryce Langego, w 1915 roku zapisał się do wieczorowego gimnazjum Stowarzyszenia Kulturalnego „Wiedza”, kt...
5
5 (1)
Godziemba
01-12-2021
2 grudnia 1941 roku zmarł w Warszawie b. Naczelny Wódz marszałek Edward Rydz-Śmigły.         W mieszkaniu wdowy po gen. Maxymowicz-Raczyńskiej w Warszawie Rydz-Śmigły spędził ostatnie 27 dni życia.        „W pierwszej chwili Go nie poznałam; postarzał się bardzo i zmieniały Go grube szkła o podwójnych soczewkach - przystrzyżone wąsy i siwe włosy. Pamiętam Go zawsze wygolonego i ostrzyżonego do zera" - zapamiętała Jadwiga Maxymowicz-Raczyńska swoje pierwsze...
5
5 (2)
Godziemba
29-11-2021
Po ponad dwóch latach marszałek Rydz-Śmigły wrócił do Polski.         Po przekroczeniu w nocy z 17 na 18 września 1939 roku granicy z Rumunią marszałek Rydz-Śmigły został internowany przez władze rumuńskie i przewieziony do miejscowości Craiova południowym zachodzie kraju. Po kilku dniach opuściła go żona – Maria, która wyjechała do Francji.         Opuszczenie przez Naczelnego Wodza walczącego kraju spotkało się z jednoznaczną krytyką. Marian Hemar...
5
5 (2)
Godziemba
24-11-2021
W latach 1940-1941 Węgry odzyskały kolejne ziemie utracone na mocy traktatu w Trianon.         Jest sprawą mało znaną, że przed przejęciem Besarabii i północnej Bukowiny Moskwa, chcąc wyłuskać Budapeszt z sojuszu z III Rzeszą, a także uzasadnić dokonaną w końcu czerwca 1940 roku aneksję ziem rumuńskich, zaproponowała Budapesztowi wsparcie w odzyskaniu Siedmiogrodu. Wiaczesław Mołotow w rozmowie z węgierskim ambasadorem 11 lipca 1940 roku zadeklarował, że „rząd radziecki traktuje węgierskie...
5
5 (2)
Godziemba
22-11-2021
Po przyłączeniu Rusi Zakarpackiej w marcu 1939 roku Węgry uzyskały granicę z Polską.         W Budapeszcie zauważono, iż stosunki polsko-węgierskie raczej obciążają niż wspomagają węgierskie plany przyłączenia Rusi, stąd też postanowiono położyć nacisk na bezpośrednie rozmowy z Berlinem. 14 stycznia 1939 roku Węgry przystąpiły do paktu antykominternowskiego          Przeprowadzone w lutym 1939 roku wybory na Rusi Zakarpackiej, które przyniosły zwycięstwo Ukraińskiej...
5
5 (2)
Godziemba
17-11-2021
Na jesieni 1938 roku Węgry na mocy pierwszego arbitrażu wiedeńskiego uzyskały część ziem słowackich.         W czasie lutowych rozmów polsko-węgierskich w Warszawie w 1938 roku, w których uczestniczył regent Hothy oraz minister spraw zagranicznych István Csáky,  ustalono postępowanie obydwu państw  na wypadek kryzysu czechosłowackiego. Cieszyn miał przypaść Polsce, a terytorium Słowacji pozostać wspólnym protektoratem Polski i Węgier.   Politycy obu państw byli...
5
5 (1)
Godziemba
15-11-2021
Rewizjonizm stał się podstawą polityki zagranicznej Węgier w okresie międzywojennym.         Na podstawie traktatu pokojowego podpisanego 4 czerwca 1920 roku w Trianon Węgry utraciły na rzecz Rumunii traciły one obszar 103 093 km2 i 5 257 467 ludności, na rzecz Czechosłowacji 61  633 km2 i  3  517 568 ludności, na rzecz Królestwa Serbii, Chorwacji i Słowenii 20  551 km2 oraz 1  509 295 ludności, oraz na rzecz Austrii w  Burgenlandzie (4020 km2 ), Włoch i ...
5
5 (2)
Godziemba
10-11-2021
10 listopada 1936 roku prezydent Mościcki wręczył Rydzowi buławę marszałkowską.        10 listopada 1936 roku w godzinach rannych prezydent Mościcki awansuje generałów Sosnkowskiego i Rydza-Śmigłego do stopnia generała broni. Następnie tego samego ofiaruje Rydzowi buławę marszałkowską. Cała uroczystość odbywa się więc bez gen. Sosnkowskiego.         Przy trasie przejazdu traktem Królewskim na Zamek zgromadziły się tłumy Warszawiaków. Z okien i balkonów...
5
5 (1)
Godziemba
08-11-2021
Wierząc w brak ambicji politycznych gen. Rydza-Śmigłego, prezydent Mościcki mianował go w maju 1935 roku Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych.          Po śmierci Marszałka Piłsudskiego, należało rozstrzygnąć, kto zostanie jego następcą w wyposażonym w ogromne prerogatywy urzędzie Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.           W grę wchodziło jedynie dwóch kandydatów. Starszeństwo wojskowe należało do gen. dyw. Kazimierza Sosnkowskiego, twó...
5
5 (4)
Godziemba
27-10-2021
Dzięki udziałowi w wojnie niemiecko-sowieckiej Rumunia na trzy lata odzyskała Besarabię i północną Bukowinę.          Bilans 1940 roku wypadł  dla Rumunii fatalnie. Nastąpił częściowy rozbiór państwa, które utraciło około 1/3 swego dotychczasowego  obszaru i blisko 1/3 ludności. Klęski te podkopały władzę Karola II, postanowił jednak trwać przy władzy.          4 lipca Ion Gigurtu utworzył pierwszy rumuński rząd, w skład którego...
5
5 (1)
Godziemba
25-10-2021
Podporządkowanie się Bukaresztu Berlinowi nie zapobiegło dalszym stratom terytorialnym. W sierpniu 1940 roku na mocy tzw. drugiego arbitrażu wiedeńskiego Rumunia została zmuszona przekazać Węgrom część Siedmiogrodu.         Zwycięstwo Niemiec nad Francja wzmocniło wpływy hitlerowskie w Rumunii, ze stanowiska ministra spraw zagranicznych odszedł  Gafencu, rzecznik neutralności Rumunii. W sierpniu 1940 roku Bukareszt podpisał z Berlinem układ o dostawach rumuńskiego zboża dla Niemiec. Jednoczenie w lipcu 1940...
5
5 (1)
Godziemba
20-10-2021
W czerwcu 1940 roku Związek Sowiecki zmusił Rumunię do oddania Besarabii oraz północnej Bukowiny.               Po I wojnie światowej Rumunia zyskała kosztem Rosji Besarabię oraz Siedmiogród, wchodzący wcześniej w skład Węgier.             W 1921 roku Polska podpisała z Rumunią układ polityczny i konwencję militarną, która zakładała wspólną obronę przeciwko napaści sowieckiej. Obie strony sojuszu...
5
5 (1)
Godziemba
18-10-2021
Klęska Francji oraz oczekiwanie na wybuch wojny sowiecko-niemieckiej spowodowały porzucenie polsko-ukraińskich planów działań antysowieckich.         Do wzmożonej aktywności zachęcała Polaków wyraźna ewolucja stanowiska władz rumuńskich, które pod wrażeniem agresji sowieckiej na Finlandię, zaczęły z coraz większą obawą patrzeć na sowieckiego sąsiada. Rosnące zagrożenie ze strony ZSRR skłaniało stronę rumuńską do odnowienia kontaktów informacyjnych z Polakami i snucia projektów...
5
5 (1)
Godziemba
13-10-2021
Na przełomie 1939 i 1940 w Bukareszcie podjęto szereg inicjatyw mający na celu doprowadzenie do porozumienia polsko-ukraińskiego.          Najistotniejszym poza Paryżem ośrodkiem polskiej „akcji ukraińskiej” stała się stolica Rumunii, gdzie głównym „rozgrywającym” był Jerzy Giedroyc. O roli odgrywanej przez niego świadczą m.in. adresowane na jego nazwisko (i tytułujące go „Dyrektorem”!) raporty polskich placówek w Waszyngtonie i Chicago, donoszące o...
5
5 (2)
Godziemba
11-10-2021
Nawiązane w latach 30. kontakty z niektórymi politykami ukraińskimi zaprocentowały na jesieni 1939 roku.          „Biuletyn Polsko-Ukraiński” – wydawany w latach 1932–1938 w Warszawie pod redakcją Włodzimierza Bączkowskiego – jednego z propagatorów ruchu prometejskiego - był niewątpliwie najważniejszą w II RP płaszczyzną intelektualnego zbliżenia narodów polskiego i ukraińskiego. Tylko na tej płaszczyźnie mogło następować uświadomienie zaró...
5
5 (1)
Godziemba
06-10-2021
W 1939 roku z inicjatywy czeskich oficerów nawiązano bliską współpracę wywiadowczą polsko-czeską.              Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Czechosłowacji, w marcu 1939 roku płk. František Moravec za pośrednictwem ppłk. Josefa Kally podjął próbę skontaktowania się z polskim attaché wojskowym ppłk. Kwiecińskim i ambasadorem Polski w Wielkiej Brytanii Edwardem Raczyńskim w celu przekazania cennych informacji wywiadowczych, dotyczących przygotowań...
5
5 (2)
Godziemba
04-10-2021
W końcu września 1938 roku Czechosłowacja zaakceptowała postanowienia konferencji monachijskiej.             Podpisanie 26 stycznia 1934 roku przez Polskę i Niemcy deklaracji o niestosowaniu przemocy nie sprawiło, iż czescy generałowie porzucili plany współpracy z Polską. W marcu 1934 roku szef kancelarii wojskowej prezydenta gen. Silvestr Blaha sporządził memoriał, w którym biorąc pod uwagę kształt państwa postulował poprawę stosunków z Warszawą. „W wyniku...
5
5 (2)
Godziemba
29-09-2021
W okresie międzywojennym wśród kadry oficerskiej armii czechosłowackiej było wielu zwolenników bliskiej współpracy z Polską.          W 1921 roku czechosłowacki Sztab Główny zaproponował stronie polskiej wymianę informacji wywiadowczych. Czechosłowaccy oficerowie uważali, iż porozumienie na polu wywiadowczym powinno być wstępem do zawarcia umowy wojskowej. W trakcie rozmowy w końcu listopada 1921 roku z ppłk. Ścieżyńskim minister obrony narodowej František Udržal...
5
5 (1)
Godziemba
27-09-2021
Czeskie elity polityczne w okresie międzywojennym nie chciały nawiązać współpracy z Polską.           W grudniu 1918 roku Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wysłał list do prezydenta Tomasza Masaryka z propozycję nawiązania bliskiej współpracy. „Wspólnota pochodzenia i kultury, -  pisał - bezpośrednie sąsiedztwo wskazują na konieczność przyjaznej współpracy między Polakami u Czecho-Słowakami. Z poczucia obopólnej sympatii narodzi się siła, kt...
5
5 (2)
Godziemba
22-09-2021
Agresja sowiecka na Polskę wywołała w pierwszych dniach powszechne oburzenie większości zachodniej opinii publicznej.           Nazajutrz po agresji londyński „Times” zamieścił znamienny artykuł „Nóż w plecy” – „A Stab in the Back”. Specjalny korespondent dziennika donosił z Helsinek pod datą 17 września: „Związek Radziecki nakazał dzisiaj swoim oddziałom przekroczenie granicy, aby uderzyć Polskę nożem w plecy” („The Soviet Union today sent...
5
5 (2)
Godziemba
20-09-2021
Ludność polska po agresji sowieckiej nie tylko doświadczyła mordów, grabieży i gwałtów, ale spotkała się także z osławioną sowiecką „kulturą”.          Po przekroczeniu granicy większość oddziałów sowieckich egzystowała „w oparciu o zasoby miejscowe”, co lojalnie przyznawano w meldunkach i sprawozdaniach dla władz zwierzchnich. I tak np. dowódca 6 armii komkor Golikow przyznał, iż w toku operacji jego armia „zdobyła” 154 cetnarów suchar...
5
5 (2)
Godziemba
15-09-2021
Żołnierze strażnic KOP jako pierwszy podjęli nierówną walkę z sowieckimi agresorami.           Strażnice KOP-u jako pierwsze przyjęły na siebie impet sowieckiej agresji z 17 września 1939 roku. Do ich likwidacji wyznaczono specjalne grupy sowieckich pograniczników, uzbrojonych w kilka karabinów maszynowych. Za nimi posuwały się oddziały Armii Czerwonej.          Kronikarz jednej z sowieckich dywizji piechoty zapisał: „Dokładnie o 4.00 dywizja...
5
5 (2)

Strony